เข่าหลวม เข่าทรุด รู้สึกไม่มั่นคง เกิดอะไรกับข้อเข่า

ความมั่นคงของเข่ามาจากไหน

ข้อเข่ามั่นคงได้ด้วยเอ็นยึดข้อ 4 เส้นหลัก หมอนรองข้อเข่า และกล้ามเนื้อรอบเข่าที่ทำงานประสานกัน เมื่อส่วนใดส่วนหนึ่งบกพร่องจะเกิดอาการเข่าไม่มั่นคง (Knee Instability)

ภาพ: Terry Shultz P.T. / Unsplash

• เข่าทรุดหรือพับเวลาเดิน ลงบันได หรือเปลี่ยนทิศทาง
• รู้สึกเข่าคลอน หลวม ไม่มั่นใจเวลาลงน้ำหนัก
• อาจมีเสียงในข้อ ปวด หรือบวมเป็นครั้งคราว

สาเหตุที่พบบ่อย

ลักษณะและจังหวะที่เข่าทรุดช่วยบอกสาเหตุได้

• เอ็นไขว้หน้า (ACL) หรือเอ็นไขว้หลัง (PCL) ฉีกขาด: ทรุดเวลาบิดหมุนหรือลงทางลาด
• เอ็นด้านข้างเข่าบาดเจ็บ: เข่าเปิดออกด้านข้างเมื่อถูกแรงกระทำ
• หมอนรองข้อเข่าฉีก: เข่าขัด ล็อก และทรุดจากความเจ็บ
• ลูกสะบ้าไม่มั่นคง: รู้สึกลูกสะบ้าจะเลื่อนหลุดเมื่องอเข่า
• กล้ามเนื้อต้นขาอ่อนแรงหรือข้อเข่าเสื่อม: ทรุดเพราะปวดหรือกำลังไม่พอ
• ข้อหลวมทั่วร่างกายโดยกำเนิด

การตรวจวินิจฉัย

แพทย์จะซักประวัติการบาดเจ็บ ตรวจความมั่นคงของเอ็นแต่ละเส้นด้วยมือ ดูแนวขาและกำลังกล้ามเนื้อ เอกซเรย์ (X-ray) ช่วยดูกระดูกและความเสื่อม ส่วนคลื่นแม่เหล็ก (MRI) ใช้ดูเอ็น หมอนรองข้อเข่า และกระดูกอ่อนเมื่อสงสัยการฉีกขาด

แนวทางการรักษา

การรักษาขึ้นกับสาเหตุและระดับการใช้งานของแต่ละคน

• กายภาพบำบัดเสริมกล้ามเนื้อต้นขา สะโพก และฝึกการทรงตัว เป็นพื้นฐานของทุกสาเหตุ
• อุปกรณ์พยุงเข่าช่วยในช่วงทำกิจกรรม แต่ไม่ทดแทนกล้ามเนื้อ
• ปรับกิจกรรม เลี่ยงกีฬาที่บิดหมุนจนกว่าเข่าจะมั่นคง
• ผ่าตัดสร้างเอ็นใหม่หรือซ่อมหมอนรองข้อเข่า ในรายที่เอ็นขาดและเข่าทรุดซ้ำ