บทความข้อมูลสุขภาพทั่วไป ใช้เพื่อทำความเข้าใจเบื้องต้นและเตรียมคำถามก่อนพบแพทย์ ข้อมูลของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน
ใช้ได้กับการผ่าตัดแบบใด
ท่าบริหารระยะแรกของการผ่าตัดข้อเข่าส่วนใหญ่คล้ายกัน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (TKA) การสร้างเอ็นไขว้หน้าหรือไขว้หลัง (ACL/PCL) การเย็บซ่อมหมอนรองข้อเข่า (Meniscus Repair) การยึดกระดูกหักรอบข้อเข่า หรือการปรับแนวกระดูก (HTO) อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดบางชนิดมีข้อจำกัดเรื่องมุมงอเข่าและการลงน้ำหนัก จึงต้องยึดคำแนะนำของแพทย์ผู้ผ่าตัดเป็นหลัก
ภาพ: Judy Beth Morris / Unsplash- เหยียดเข่าได้สุดและงอเข่าได้ตามเป้าที่แพทย์กำหนด
- กล้ามเนื้อต้นขากลับมาเกร็งและควบคุมขาได้
- ลดบวมและลดความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน
6 ท่าพื้นฐาน
ทำท่าละ 10–15 ครั้ง วันละ 3–4 รอบ หรือตามที่แพทย์และนักกายภาพกำหนด ทำช้า ๆ และหายใจตามปกติ
- กระดกข้อเท้าขึ้นลง (Ankle Pumps): ช่วยการไหลเวียนเลือดและลดบวม
- เกร็งกล้ามเนื้อต้นขา (Quadriceps Sets): เหยียดเข่า กดข้อพับลงกับเตียง ค้าง 5–10 วินาที
- ยกขาเหยียดตรง (Straight Leg Raise): เกร็งต้นขาแล้วยกขาสูงราวหนึ่งคืบ ค้างแล้วค่อย ๆ วางลง
- ลากส้นเท้างอเข่า (Heel Slides): นอนหงาย ลากส้นเท้าเข้าหาก้นเพื่อเพิ่มมุมงอ
- เหยียดเข่าบนหมอนรองส้นเท้า (Heel Prop): วางส้นเท้าบนผ้าม้วน ปล่อยเข่าเหยียดตรง
- นั่งห้อยขางอเหยียดเข่า (Seated Knee Flexion/Extension): นั่งขอบเตียง งอเข่าลงแล้วเหยียดขึ้นช้า ๆ
ดูแลควบคู่กันอย่างไร
ประคบเย็น 15–20 นาทีหลังบริหาร ยกขาสูงกว่าระดับหัวใจเมื่อพัก และรับประทานยาแก้ปวดตามที่แพทย์สั่งเพื่อให้บริหารได้เต็มที่ ไม่ควรวางหมอนใต้ข้อพับเข่าเป็นเวลานานเพราะทำให้เข่าเหยียดไม่สุด ใช้อุปกรณ์ช่วยเดินและลงน้ำหนักเท่าที่แพทย์อนุญาตเท่านั้น
หลัง 2 สัปดาห์ทำอย่างไรต่อ
โดยทั่วไปแพทย์จะนัดตรวจแผลราว 2 สัปดาห์หลังผ่าตัด และปรับท่าบริหารตามชนิดของการผ่าตัด เช่น หลังผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าอาจเริ่มปั่นจักรยานอยู่กับที่ ใช้ยางยืด และเน้นกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง ส่วนการผ่าตัดอื่นอาจต้องจำกัดบางท่าต่อไป การเลือกท่าจากวิดีโอทั่วไปโดยไม่ถามแพทย์อาจไม่เหมาะกับการผ่าตัดของคุณ
เมื่อไรควรพบแพทย์
ควรติดต่อแพทย์ก่อนวันนัดหากมีไข้ แผลบวมแดงหรือมีน้ำซึม ปวดมากขึ้นจนยาคุมไม่อยู่ หรือน่องบวมปวดข้างเดียว หากเจ็บหน้าอกหรือหายใจเหนื่อยเฉียบพลันให้ไปห้องฉุกเฉินทันที
แหล่งข้อมูลประกอบ
สรุปข้อมูลเพื่อการอ่านทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจประเมินรายบุคคลคำถามที่พบบ่อย
ควรจดข้อมูลอะไรเกี่ยวกับอาการ?
จดวันเริ่มมีอาการ ตำแหน่งที่ปวด กิจกรรมที่เกี่ยวข้อง และการเปลี่ยนแปลงที่สังเกตได้ พร้อมประวัติการรักษาเดิมถ้ามี
ควรใช้บทความนี้อย่างไร?
ใช้เพื่อทำความเข้าใจเบื้องต้นและเตรียมคำถาม อาการของแต่ละคนอาจมีสาเหตุต่างกัน หากกังวลควรขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์
คลินิกเปิดรับนัดหมายแล้วหรือยัง?
คลินิกกระดูกและข้อ แพทย์ศุภสัณห์ อยู่ระหว่างก่อสร้าง ยังไม่เปิดรับนัดหมาย จะประกาศวันเปิดและช่องทางติดต่อเมื่อพร้อมให้บริการ
