ทำไมต้องกายภาพบำบัดหลังผ่าตัดกระดูกและข้อ

เกิดอะไรขึ้นถ้าไม่ฟื้นฟู

หลังผ่าตัด ร่างกายตอบสนองด้วยการบวม ปวด และสร้างพังผืด หากไม่ขยับอย่างเหมาะสมจะเกิดปัญหาตามมา

ภาพ: Sincerely Media / Unsplash

• ข้อติด งอเหยียดได้ไม่สุด
• กล้ามเนื้อลีบและอ่อนแรงอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่สัปดาห์
• ความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันและปอดอักเสบจากการนอนนาน
• เดินผิดท่าหรือใช้งานชดเชยจนปวดส่วนอื่น

ระยะของการฟื้นฟู

โปรแกรมจะปรับตามชนิดของการผ่าตัดและการสมานของเนื้อเยื่อ

• ระยะแรก: คุมปวดและบวม ขยับข้อเท่าที่ปลอดภัย กระตุ้นกล้ามเนื้อ ฝึกลุกนั่งและเดินด้วยอุปกรณ์ช่วย
• ระยะกลาง: เพิ่มช่วงการเคลื่อนไหวและกำลังกล้ามเนื้อ เลิกใช้อุปกรณ์ช่วยเดินทีละขั้น
• ระยะท้าย: ฝึกการทรงตัว ความทนทาน และทักษะเฉพาะงานหรือกีฬา ก่อนกลับไปทำกิจกรรมเต็มที่

เตรียมร่างกายก่อนผ่าตัด

การเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัด (Prehabilitation) เช่น บริหารกล้ามเนื้อรอบข้อ ฝึกใช้ไม้ค้ำยันหรือโครงช่วยเดิน และเรียนรู้ท่าบริหารที่จะใช้หลังผ่าตัด ช่วยให้ฟื้นตัวเร็วขึ้น โดยเฉพาะในการเปลี่ยนข้อเทียมและการผ่าตัดเอ็น

สิ่งที่ผู้ป่วยควรทำ

การฟื้นฟูส่วนใหญ่เกิดขึ้นที่บ้าน ไม่ใช่เฉพาะในห้องกายภาพ

• ทำท่าบริหารตามที่ได้รับมอบหมายทุกวัน ครั้งละน้อยแต่บ่อย
• รับประทานยาแก้ปวดตามที่แพทย์สั่งเพื่อให้บริหารได้
• ประคบเย็นและยกสูงหลังบริหารเพื่อลดบวม
• ทำตามข้อจำกัดเรื่องการลงน้ำหนักและท่าต้องห้ามอย่างเคร่งครัด
• มาตามนัดเพื่อปรับโปรแกรมให้เหมาะกับแต่ละระยะ