ขาโก่งในผู้สูงอายุ เกิดจากอะไร แก้ไขได้อย่างไร

ทำไมขาจึงโก่งเมื่ออายุมากขึ้น

ขาโก่ง (Genu Varum) ในผู้สูงอายุส่วนใหญ่เกิดจากข้อเข่าเสื่อมที่ผิวข้อด้านในสึกมากกว่าด้านนอก ช่องข้อด้านในจึงแคบลง เข่าเอียงออกด้านนอก และน้ำหนักตัวยิ่งกดลงด้านในมากขึ้น เกิดเป็นวงจรที่ทำให้สึกและโก่งมากขึ้นเรื่อย ๆ

ภาพ: Mark Timberlake / Unsplash

• ยืนเท้าชิดแล้วเข่าสองข้างห่างกัน
• ปวดเข่าด้านในเมื่อเดินหรือขึ้นลงบันได
• เดินโยกตัวไปด้านข้าง หรือเดินได้ระยะสั้นลง
• เข่าเหยียดไม่สุด ข้อฝืด มีเสียงในข้อ

ปัจจัยที่ทำให้เป็นมากขึ้น

น้ำหนักตัวเกิน การนั่งพื้นและนั่งยองเป็นประจำ งานที่ต้องแบกหาม กล้ามเนื้อต้นขาอ่อนแรง และการบาดเจ็บของหมอนรองข้อเข่าด้านใน ล้วนเร่งให้ข้อด้านในสึกเร็วขึ้น ส่วนขาโก่งตั้งแต่เด็กที่ไม่ได้รับการแก้ไขก็เพิ่มความเสี่ยงข้อเข่าเสื่อมในวัยผู้ใหญ่

ดูแลโดยไม่ผ่าตัด

การบริหาร การนวด หรือการดัดขาไม่สามารถทำให้แนวกระดูกกลับมาตรงได้ แต่การดูแลต่อไปนี้ช่วยลดปวดและชะลอการโก่งเพิ่ม

• ลดน้ำหนัก และเลี่ยงการนั่งพื้น นั่งยอง หรือนั่งเก้าอี้เตี้ย
• บริหารกล้ามเนื้อต้นขาและสะโพกสม่ำเสมอ
• ใช้ไม้เท้า หรืออุปกรณ์พยุงเข่าชนิดช่วยถ่ายน้ำหนัก (Unloader Brace) ในบางราย
• ยาและการฉีดยาเข้าข้อเพื่อลดปวดตามข้อบ่งชี้

การผ่าตัดแก้ไขแนวขา

เมื่อปวดและเดินลำบากจนกระทบชีวิต การผ่าตัดเป็นวิธีเดียวที่ทำให้แนวขากลับมาตรง แพทย์จะเลือกวิธีตามอายุ ระดับความเสื่อม และการใช้งาน

• ผ่าตัดปรับแนวกระดูก (High Tibial Osteotomy): เหมาะกับผู้ที่อายุยังไม่มากและเสื่อมเฉพาะด้านใน
• เปลี่ยนข้อเข่าเทียมเฉพาะซีก (Unicompartmental Knee Replacement): เมื่อเสื่อมด้านเดียวและเอ็นยังดี
• เปลี่ยนข้อเข่าเทียมทั้งข้อ (Total Knee Replacement): เมื่อเสื่อมหลายส่วนหรือโก่งมาก