บทความข้อมูลสุขภาพทั่วไป ใช้เพื่อทำความเข้าใจเบื้องต้นและเตรียมคำถามก่อนพบแพทย์ ข้อมูลของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน
HTO คืออะไร
การผ่าตัดปรับแนวกระดูกหน้าแข้งส่วนบน (High Tibial Osteotomy: HTO) คือการตัดและจัดมุมกระดูกหน้าแข้งใต้ข้อเข่า แล้วยึดด้วยแผ่นโลหะ เพื่อเปลี่ยนแนวการลงน้ำหนักของขา ในคนขาโก่งที่ข้อเข่าด้านในสึก น้ำหนักจะถูกย้ายไปยังด้านที่ผิวข้อยังดี จึงลดปวดและชะลอความเสื่อมได้
ภาพ: Nino Liverani / Unsplash- เก็บผิวข้อ หมอนรองข้อเข่า และเอ็นของผู้ป่วยไว้ทั้งหมด
- ลดแรงกดบนผิวข้อด้านที่สึก
- ชะลอหรือเลี่ยงการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมก่อนวัยอันควร
เหมาะกับใคร
แพทย์ต้องคัดเลือกผู้ป่วยอย่างเหมาะสมจึงจะได้ผลดี โดยทั่วไปเหมาะกับผู้ที่ข้อเข่าเสื่อมระยะเริ่มต้นถึงปานกลางเฉพาะด้านเดียว ขาโก่งไม่มาก รักษาด้วยยาและกายภาพแล้วไม่ดีขึ้น อายุยังไม่มาก สุขภาพแข็งแรง และยังต้องการทำงานหนักหรือเล่นกีฬา (High Demand Activity)
ข้อดี
เพราะยังเป็นข้อเข่าของตัวเอง หลังกระดูกติดดีแล้วผู้ป่วยจำนวนมากกลับไปทำกิจกรรมที่ใช้แรง เช่น วิ่งหรือทำงานหนักได้มากกว่าหลังเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (Total Knee Arthroplasty: TKA) และมักเลื่อนการเปลี่ยนข้อเทียมออกไปได้หลายปี แพทย์อาจผ่าตัดส่องกล้อง (Arthroscopy) ในคราวเดียวกันเพื่อซ่อมหมอนรองข้อเข่าหรือดูแลผิวข้อที่เป็นแผล บางแห่งใช้ระบบคอมพิวเตอร์นำวิถี (Computer-assisted Navigation) ช่วยวัดมุมให้แม่นยำขึ้น ซึ่งเป็นทางเลือกเสริมและมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม
ข้อจำกัดที่ควรรู้
การฟื้นตัวใช้เวลานานกว่าที่หลายคนคาด เพราะต้องรอให้กระดูกที่จัดแนวใหม่สมานติดกัน และยังมีความเสี่ยงเช่นเดียวกับการผ่าตัดกระดูกทั่วไป
- ต้องใช้ไม้ค้ำยันหรือโครงช่วยเดิน (Walker) และลงน้ำหนักบางส่วนราว 8–12 สัปดาห์
- ความเสี่ยง เช่น ติดเชื้อ ลิ่มเลือดอุดตัน กระดูกติดช้า หรือระคายเคืองจากแผ่นโลหะ
- ยังต้องดูแลข้อเข่าต่อเนื่อง เช่น คุมน้ำหนักและบริหารกล้ามเนื้อ
- เมื่อข้อเสื่อมมากขึ้นในอนาคต อาจต้องเปลี่ยนข้อเข่าเทียมภายหลัง
ใครที่ไม่เหมาะ
ผู้ที่ข้อเข่าเสื่อมระยะท้ายหรือเสื่อมทั่วทั้งข้อ ข้อเข่าติดแข็งงอเหยียดไม่สุด ขาโก่งมาก เป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ผู้สูงอายุหรือผู้ที่ใช้งานเข่าไม่มาก (Low Demand Activity) มักได้ผลดีกว่าจากการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ผู้ที่สูบบุหรี่มีความเสี่ยงกระดูกติดช้าและควรเลิกก่อนผ่าตัด
การดูแลหลังผ่าตัด
โดยทั่วไปเริ่มฝึกงอเหยียดเข่าตั้งแต่วันแรก ๆ หลังผ่าตัด จากนั้นฝึกยืนและเดินลงน้ำหนักบางส่วนด้วยอุปกรณ์ช่วยเดิน แพทย์จะนัดเอกซเรย์ (X-ray) ติดตามการติดของกระดูกและอนุญาตให้ลงน้ำหนักเต็มที่เมื่อกระดูกติดดี ขั้นตอนและระยะเวลาของแต่ละคนอาจต่างกัน จึงควรทำตามแผนของแพทย์ผู้ผ่าตัด
แหล่งข้อมูลประกอบ
สรุปข้อมูลเพื่อการอ่านทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจประเมินรายบุคคลคำถามที่พบบ่อย
ควรจดข้อมูลอะไรเกี่ยวกับอาการ?
จดวันเริ่มมีอาการ ตำแหน่งที่ปวด กิจกรรมที่เกี่ยวข้อง และการเปลี่ยนแปลงที่สังเกตได้ พร้อมประวัติการรักษาเดิมถ้ามี
ควรใช้บทความนี้อย่างไร?
ใช้เพื่อทำความเข้าใจเบื้องต้นและเตรียมคำถาม อาการของแต่ละคนอาจมีสาเหตุต่างกัน หากกังวลควรขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์
คลินิกเปิดรับนัดหมายแล้วหรือยัง?
คลินิกกระดูกและข้อ แพทย์ศุภสัณห์ อยู่ระหว่างก่อสร้าง ยังไม่เปิดรับนัดหมาย จะประกาศวันเปิดและช่องทางติดต่อเมื่อพร้อมให้บริการ
