กลูโคซามีน คอนดรอยติน คอลลาเจน ช่วยข้อเข่าเสื่อมได้จริงหรือ

สารเหล่านี้คืออะไร

ทั้งสามชนิดเป็นส่วนประกอบตามธรรมชาติของกระดูกอ่อนและเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน จึงมีแนวคิดว่าการรับประทานเสริมอาจช่วยบำรุงผิวข้อ

ภาพ: laura adai / Unsplash

• กลูโคซามีน (Glucosamine): สารตั้งต้นของโครงสร้างกระดูกอ่อน มักสกัดจากเปลือกสัตว์ทะเล
• คอนดรอยติน (Chondroitin): ช่วยให้กระดูกอ่อนอุ้มน้ำและยืดหยุ่น
• คอลลาเจน (Collagen): โปรตีนโครงสร้างหลักของกระดูกอ่อน มีทั้งชนิดไฮโดรไลซ์และคอลลาเจนไทป์ทู

งานวิจัยบอกอะไร

ผลการศึกษายังไม่ตรงกัน งานวิจัยขนาดใหญ่ที่เปรียบเทียบกับยาหลอกหลายชิ้นไม่พบว่ากลูโคซามีนหรือคอนดรอยตินลดปวดได้ชัดเจนในภาพรวม แม้บางการศึกษา โดยเฉพาะกลูโคซามีนซัลเฟตชนิดผลึก จะพบว่าลดปวดได้เล็กน้อยในผู้ที่เป็นระดับน้อยถึงปานกลาง ส่วนคอลลาเจนมีงานวิจัยขนาดเล็กที่ให้ผลดี แต่ยังต้องการข้อมูลเพิ่ม แนวทางเวชปฏิบัติสากลจึงยังไม่แนะนำให้ใช้เป็นการรักษาหลัก และยังไม่มีหลักฐานว่าสารใดสร้างกระดูกอ่อนที่สึกไปแล้วกลับคืนมาได้

ความปลอดภัย

โดยทั่วไปค่อนข้างปลอดภัย ผลข้างเคียงที่พบคือท้องอืด คลื่นไส้ หรือท้องเสียเล็กน้อย แต่มีบางกลุ่มที่ควรปรึกษาแพทย์ก่อน

• ผู้ที่แพ้อาหารทะเลเปลือกแข็ง
• ผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน (Warfarin)
• ผู้ป่วยเบาหวาน ควรติดตามระดับน้ำตาล
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และผู้ป่วยโรคไต

ถ้าจะลองใช้ ควรทำอย่างไร

หากต้องการทดลอง ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนถูกต้อง ใช้ต่อเนื่องประมาณ 3 เดือน แล้วประเมินว่าปวดลดลงหรือใช้ยาแก้ปวดน้อยลงหรือไม่ หากไม่เห็นความต่างควรหยุดเพื่อไม่ให้สิ้นเปลือง ทั้งนี้แคลเซียมมีไว้สำหรับกระดูกพรุน ไม่ได้รักษาข้อเข่าเสื่อม

สิ่งที่ได้ผลมากกว่า

วิธีที่มีหลักฐานสนับสนุนชัดเจนที่สุดสำหรับข้อเข่าเสื่อม คือการลดน้ำหนักในผู้ที่น้ำหนักเกิน การออกกำลังกายและบริหารกล้ามเนื้อต้นขา และการปรับท่าทางเพื่อลดแรงกดที่เข่า อาหารเสริมจึงควรเป็นเพียงส่วนเสริม ไม่ใช่สิ่งทดแทน