โรคเกาต์ ปวดข้อบวมแดงเฉียบพลัน คุมได้ถ้ารักษาต่อเนื่อง

โรคเกาต์คืออะไร

โรคเกาต์ (Gout) เกิดจากกรดยูริก (Uric Acid) ในเลือดสูงเป็นเวลานานจนตกผลึกสะสมในข้อ เมื่อร่างกายเกิดปฏิกิริยาต่อผลึก ข้อจะอักเสบรุนแรงอย่างรวดเร็ว อาการมักถึงจุดสูงสุดภายใน 24 ชั่วโมง และค่อย ๆ หายเองใน 1–2 สัปดาห์

ภาพ: Klara Kulikova / Unsplash

• ปวดข้อรุนแรงแบบฉับพลัน มักเริ่มตอนกลางคืน
• ข้อบวม แดง ร้อน และเจ็บมากแม้ถูกสัมผัสเบา ๆ
• พบบ่อยที่โคนนิ้วโป้งเท้า ข้อเท้า หลังเท้า และข้อเข่า
• ช่วงที่ไม่กำเริบมักไม่มีอาการ

ปัจจัยเสี่ยงและตัวกระตุ้น

กรดยูริกส่วนใหญ่ร่างกายสร้างขึ้นเอง และขับออกทางไต อาหารเป็นเพียงส่วนหนึ่ง แต่มีผลต่อการกำเริบ

• เพศชาย ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน และผู้มีประวัติครอบครัว
• แอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์ และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลฟรักโทสสูง
• เครื่องในสัตว์ เนื้อแดง และอาหารทะเลบางชนิดในปริมาณมาก
• น้ำหนักเกิน โรคไต ความดันโลหิตสูง และยาขับปัสสาวะบางชนิด
• ภาวะขาดน้ำ การอดอาหาร หรือการเจ็บป่วยเฉียบพลัน

การรักษาช่วงข้ออักเสบกำเริบ

ควรเริ่มยาให้เร็วที่สุดตามที่แพทย์สั่ง เช่น ยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) โคลชิซีน (Colchicine) หรือสเตียรอยด์ (Steroid) เลือกตามโรคประจำตัวและการทำงานของไต ร่วมกับพักข้อ ยกขาสูง และประคบเย็น ผู้ที่กินยาลดกรดยูริกอยู่แล้วไม่ควรหยุดยาเอง และไม่ควรซื้อยาชุดหรือยาที่ไม่ทราบส่วนประกอบมารับประทาน

การคุมโรคระยะยาว

ผู้ที่ข้ออักเสบกำเริบบ่อย มีก้อนผลึก (Tophi) นิ่วในไต หรือไตเสื่อม ควรได้รับยาลดกรดยูริก เช่น อัลโลพูรินอล (Allopurinol) อย่างต่อเนื่อง โดยตั้งเป้าระดับกรดยูริกในเลือดต่ำกว่า 6 มก./ดล. แพทย์อาจตรวจยีน HLA-B*58:01 ก่อนเริ่มยาเพื่อลดความเสี่ยงผื่นแพ้ยารุนแรง การกินยาสม่ำเสมอร่วมกับดื่มน้ำให้เพียงพอ ลดแอลกอฮอล์ และควบคุมน้ำหนัก ช่วยป้องกันข้อถูกทำลายถาวร