ข้อสะโพกเสื่อม ปวดขาหนีบ ใส่ถุงเท้าลำบาก เช็กอาการก่อนเป็นมาก

ข้อสะโพกเสื่อมคืออะไร

โรคข้อสะโพกเสื่อม (Hip Osteoarthritis) เกิดจากกระดูกอ่อนที่หุ้มหัวกระดูกต้นขาและเบ้าสะโพกสึกบางลง ทำให้ข้อฝืด เจ็บ และเคลื่อนไหวได้น้อยลง อาการมักค่อย ๆ เป็นมากขึ้นในช่วงหลายปี

ภาพ: Age Cymru / Unsplash

• ปวดที่ขาหนีบหรือด้านหน้าต้นขา บางครั้งร้าวถึงเข่า
• ข้อฝืดหลังตื่นนอนหรือนั่งนาน
• หมุนสะโพก นั่งไขว่ห้าง ใส่ถุงเท้า หรือขึ้นลงรถลำบาก
• เดินกะเผลก ขาข้างที่เป็นอาจดูสั้นลง

ปัจจัยเสี่ยง

นอกจากอายุที่มากขึ้น ยังพบในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน เคยบาดเจ็บหรือกระดูกหักบริเวณสะโพก รูปร่างข้อสะโพกผิดปกติแต่กำเนิดหรือหัวกระดูกชนขอบเบ้า (Femoroacetabular Impingement) ทำงานหนักที่ต้องแบกหามเป็นประจำ และมีประวัติครอบครัว ทั้งนี้อาการปวดสะโพกในวัยกลางคนยังอาจมาจากหัวกระดูกสะโพกขาดเลือด (Avascular Necrosis) ซึ่งสัมพันธ์กับการดื่มแอลกอฮอล์มากหรือการใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง แพทย์จึงมักเอกซเรย์เพื่อแยกโรค

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

ในระยะแรกถึงปานกลาง การดูแลต่อไปนี้ช่วยลดปวดและคงการใช้งาน

• ลดน้ำหนัก และเลี่ยงการนั่งพื้น นั่งยอง หรือนั่งเก้าอี้เตี้ย
• ออกกำลังกายแรงกระแทกต่ำ เช่น ว่ายน้ำ เดินในน้ำ ปั่นจักรยาน
• บริหารกล้ามเนื้อสะโพกและต้นขา และยืดเหยียดให้ข้อเคลื่อนไหวได้
• ใช้ไม้เท้าในมือข้างตรงข้ามกับสะโพกที่ปวด
• ยาลดปวดลดอักเสบระยะสั้น หรือฉีดยาเข้าข้อสะโพกโดยใช้ภาพนำทางตามข้อบ่งชี้

เมื่อไรควรเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม

หากปวดจนเดินได้น้อย ปวดตอนกลางคืน หรือทำกิจวัตรไม่ได้แม้รักษาเต็มที่แล้ว การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม (Total Hip Replacement) เป็นวิธีที่ให้ผลดีและคงทน ผู้ป่วยส่วนใหญ่ปวดลดลงมากและกลับมาเดินได้ดี