ปวดสะโพก เป็นโรคอะไรได้บ้าง ดูจากตำแหน่งที่ปวด

ปวดด้านหน้าหรือขาหนีบ

มักมาจากตัวข้อสะโพกโดยตรง อาการปวดจะมากขึ้นเมื่อหมุนสะโพก ลุกนั่ง หรือเดิน

ภาพ: Bradley Dunn / Unsplash

• ข้อสะโพกเสื่อม (Hip Osteoarthritis): พบในผู้สูงอายุ ข้อฝืด ขยับได้น้อยลง
• หัวกระดูกสะโพกขาดเลือด (Avascular Necrosis): พบในวัยทำงาน สัมพันธ์กับแอลกอฮอล์และยาสเตียรอยด์
• ขอบเบ้าสะโพกฉีกหรือกระดูกชนกัน (Labral Tear/FAI): พบในคนอายุน้อยที่เล่นกีฬา อาจมีเสียงคลิกหรือรู้สึกขัด
• กระดูกสะโพกหักหรือร้าว: ปวดหลังหกล้ม หรือปวดจากกระดูกล้าในนักวิ่ง

ปวดด้านข้างสะโพก

อาการปวดบริเวณปุ่มกระดูกด้านข้างต้นขา ซึ่งมักเป็นมากเมื่อนอนตะแคงทับ ขึ้นบันได หรือยืนลงน้ำหนักขาเดียว เรียกรวมว่ากลุ่มอาการปวดด้านข้างสะโพก (Greater Trochanteric Pain Syndrome) เกิดจากเส้นเอ็นกล้ามเนื้อก้นเสื่อมหรืออักเสบ และถุงน้ำกันเสียดสีอักเสบ (Bursitis) พบบ่อยในผู้หญิงวัยกลางคน รักษาด้วยการปรับกิจกรรม บริหารกล้ามเนื้อสะโพก และฉีดยาเฉพาะจุดในบางราย

ปวดด้านหลังหรือก้น

ส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากข้อสะโพก แต่มาจากหลังส่วนล่างหรือโครงสร้างรอบก้น

• หมอนรองกระดูกหรือโพรงประสาทตีบแคบ: ปวดร้าวลงขา อาจมีชา
• กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (Piriformis Syndrome): ปวดลึกที่ก้นเมื่อนั่งนาน
• ข้อต่อกระดูกเชิงกรานอักเสบ (Sacroiliac Joint): ปวดก้นข้างเดียว เป็นมากเมื่อลุกยืนหรือพลิกตัว

แพทย์ตรวจอย่างไร

แพทย์จะให้ชี้ตำแหน่งที่ปวด ตรวจการเคลื่อนไหวของสะโพกและหลัง และดูการเดิน เอกซเรย์ (X-ray) สะโพกและเชิงกรานช่วยวินิจฉัยข้อเสื่อมและกระดูกหัก ส่วนคลื่นแม่เหล็ก (MRI) ใช้เมื่อสงสัยหัวกระดูกขาดเลือด กระดูกล้า หรือขอบเบ้าฉีก ซึ่งเอกซเรย์ระยะแรกอาจยังปกติ