ปวดสะโพกร้าวลงขา ไม่ได้มาจากหมอนรองกระดูกเสมอไป

ปวดร้าวลงขาคืออะไร

อาการปวดร้าวตามแนวเส้นประสาทไซอาติก (Sciatica) เป็นชื่อของอาการ ไม่ใช่ชื่อโรค เส้นประสาทนี้เริ่มจากหลังส่วนล่าง ผ่านก้นและด้านหลังต้นขาลงไปถึงเท้า เมื่อถูกกดหรือระคายเคืองที่จุดใดก็ทำให้ปวดร้าวได้

ภาพ: why kei / Unsplash

• ปวดแปลบหรือแสบร้อนจากก้นลงด้านหลังขา มักเป็นข้างเดียว
• ชาหรือเสียวซ่าตามขาและเท้า
• ปวดมากขึ้นเมื่อนั่งนาน

สาเหตุที่เป็นไปได้

การรักษาที่ตรงจุดเริ่มจากการแยกสาเหตุให้ได้

• หมอนรองกระดูกปลิ้นทับเส้นประสาท: มักปวดเลยเข่า ปวดมากเมื่อก้ม ไอ หรือจาม
• โพรงประสาทตีบแคบหรือกระดูกสันหลังเคลื่อน: ปวดเมื่อยืนเดิน ดีขึ้นเมื่อนั่ง
• กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (Piriformis Syndrome): ปวดลึกที่ก้น กดเจ็บ ปวดเมื่อนั่งนานหรือขับรถ
• ข้อต่อกระดูกเชิงกราน (Sacroiliac Joint) หรือข้อสะโพกมีปัญหา: ปวดก้นหรือขาหนีบ ร้าวได้ถึงต้นขา

สลักเพชรจมคืออะไร

กล้ามเนื้อพิริฟอร์มิส (Piriformis) เป็นกล้ามเนื้อมัดเล็กลึกในก้น ทำหน้าที่หมุนสะโพก และอยู่ชิดกับเส้นประสาทไซอาติก เมื่อเกร็งหรืออักเสบจากการนั่งนาน นั่งทับกระเป๋าสตางค์ วิ่งหรือปั่นจักรยานมาก หรือล้มก้นกระแทก จะระคายเคืองเส้นประสาทได้ มักไม่มีอาการอ่อนแรงชัดเจน และภาพ MRI ของหลังมักปกติ

การดูแลรักษา

ภาวะกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาทส่วนใหญ่ดีขึ้นด้วยการปรับพฤติกรรมและกายภาพ

• เลี่ยงการนั่งนาน ลุกเปลี่ยนท่าทุก 30–45 นาที และไม่นั่งทับกระเป๋าสตางค์
• ยืดกล้ามเนื้อก้นและสะโพกวันละหลายครั้ง ค้างไว้ 20–30 วินาที
• ประคบอุ่น นวดคลายกล้ามเนื้อ และกายภาพบำบัด
• เสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อสะโพกและแกนกลางลำตัว
• ฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อโดยใช้อัลตราซาวด์นำทางในรายที่ไม่ดีขึ้น