นั่งไขว่ห้าง นั่งไขว้ขา อันตรายจริงไหม ส่งผลอะไรกับร่างกาย

ผลต่อเส้นประสาทที่ขา

บริเวณด้านนอกของเข่ามีเส้นประสาทพาดผ่านใกล้ผิวหนัง เมื่อนั่งไขว่ห้างนาน ขาที่อยู่ด้านบนจะถูกกดตรงจุดนี้ ทำให้ชาที่หน้าแข้งและหลังเท้า ส่วนใหญ่หายเองเมื่อเปลี่ยนท่า แต่หากถูกกดนานมากและบ่อย อาจทำให้กระดกข้อเท้าไม่ขึ้นชั่วคราว (Foot Drop) โดยเฉพาะในคนที่ผอมหรือน้ำหนักลดเร็ว

ภาพ: Vitaly Gariev / Unsplash

• ชาหรือเสียวซ่าที่หน้าแข้งด้านนอกและหลังเท้า
• รู้สึกขาหนักหรือเหน็บชาเมื่อลุกขึ้น
• ในรายที่เป็นมาก ปลายเท้าตกเวลาเดิน

ผลต่อสะโพกและหลัง

การไขว้ขาทำให้เชิงกรานเอียงและบิด น้ำหนักตัวลงที่ก้นข้างเดียว กระดูกสันหลังส่วนล่างจึงโค้งชดเชย หากนั่งข้างเดิมเป็นประจำ กล้ามเนื้อสะโพกและหลังสองข้างจะทำงานไม่สมดุล และอาจทำให้อาการปวดหลังหรือปวดสะโพกที่มีอยู่แย่ลง

ความเชื่อที่พบบ่อย

ข้อมูลบางอย่างที่แพร่หลายยังไม่มีหลักฐานชัดเจน

• ทำให้เส้นเลือดขอด: ยังไม่มีหลักฐานว่าเป็นสาเหตุโดยตรง ปัจจัยหลักคือพันธุกรรม อายุ การตั้งครรภ์ และการยืนนาน
• ทำให้ความดันโลหิตสูง: ความดันอาจสูงขึ้นเล็กน้อยชั่วคราวขณะนั่งไขว้ขา จึงควรวางเท้าราบเมื่อวัดความดัน แต่ไม่ได้ทำให้เป็นโรคความดันสูง
• ทำให้กระดูกสันหลังคดถาวร: ไม่ได้ทำให้โครงสร้างกระดูกคด แต่ทำให้เสียท่าทางและปวดเมื่อยได้

ใครควรเลี่ยง

ผู้ที่เพิ่งผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมควรงดการนั่งไขว่ห้างตามคำแนะนำของแพทย์เพราะเสี่ยงข้อเทียมหลุด ผู้ที่มีอาการปวดสะโพก ปวดหลังร้าวลงขา ชาที่เท้าบ่อย หรือมีประวัติลิ่มเลือดอุดตันที่ขา ก็ควรหลีกเลี่ยงเช่นกัน

นั่งอย่างไรให้ถนอมร่างกาย

ท่านั่งที่ดีที่สุดคือท่าที่เปลี่ยนบ่อย

• วางเท้าราบกับพื้น เข่าอยู่ระดับเดียวกับหรือต่ำกว่าสะโพกเล็กน้อย
• นั่งให้ก้นชิดพนักพิง มีที่รองหลังส่วนล่าง
• หากไขว้ขา ให้สลับข้างและไม่ค้างนานเกิน 10–15 นาที
• ลุกยืนหรือเดินทุก 30–60 นาที