ปวดเข่าตรงไหน บอกโรคอะไร และแบบไหนควรพบแพทย์

ปวดด้านหน้าเข่า

เป็นตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดในคนอายุน้อยและวัยทำงาน

ภาพ: Imani Bahati / Unsplash

• ปวดรอบหรือใต้ลูกสะบ้าเมื่อขึ้นลงบันได นั่งนาน หรือนั่งยอง: กลุ่มอาการปวดหน้าเข่า (Patellofemoral Pain)
• ปวดจุดเดียวใต้ลูกสะบ้าในคนที่กระโดดบ่อย: เอ็นสะบ้าอักเสบ
• บวมนูนหน้าลูกสะบ้าในคนที่คุกเข่าบ่อย: ถุงน้ำหน้าเข่าอักเสบ (Prepatellar Bursitis)

ปวดด้านในเข่า

เป็นด้านที่รับน้ำหนักมากที่สุดขณะเดิน

• ปวดเมื่อเดินนาน เข่าฝืด ขาเริ่มโก่ง ในผู้ที่อายุเกิน 50 ปี: ข้อเข่าเสื่อมด้านใน
• ปวดตามแนวข้อ เข่าขัดหรือล็อก หลังบิดเข่า: หมอนรองข้อเข่าด้านในฉีก
• ปวดหลังเข่าถูกกระแทกจากด้านนอก: เอ็นด้านในเข่าบาดเจ็บ
• ปวดใต้ข้อเข่าด้านในลงมาเล็กน้อย กดเจ็บ: ถุงน้ำและเส้นเอ็นด้านในอักเสบ (Pes Anserine Bursitis)

ปวดด้านนอกและด้านหลังเข่า

ด้านนอกมักเกี่ยวกับการใช้งานซ้ำ ส่วนด้านหลังมักเกี่ยวกับถุงน้ำหรือกล้ามเนื้อ

• ปวดด้านนอกหลังวิ่งหรือปั่นจักรยานไปสักระยะ: เอ็นต้นขาด้านข้างเสียดสี (IT Band Syndrome)
• ปวดตามแนวข้อด้านนอก เข่าขัด: หมอนรองข้อเข่าด้านนอกฉีก
• ก้อนนูนหรือตึงที่ข้อพับเข่า งอเข่าได้ไม่สุด: ถุงน้ำหลังเข่า (Baker’s Cyst) ซึ่งมักเกิดร่วมกับข้อเสื่อมหรือหมอนรองข้อฉีก
• ปวดหลังเข่าหลังออกแรงเร็ว ๆ: กล้ามเนื้อต้นขาด้านหลังหรือน่องบาดเจ็บ

ปวดบวมทั้งเข่า

หากเข่าบวมทั้งข้อ ควรสังเกตความเร็วของการบวม เข่าที่บวมทันทีภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังบาดเจ็บมักมีเลือดออกในข้อจากเอ็นไขว้หน้าขาดหรือกระดูกหัก เข่าที่บวมแดงร้อนเฉียบพลันโดยไม่ได้บาดเจ็บอาจเป็นเกาต์หรือการติดเชื้อในข้อ ส่วนเข่าที่บวมเป็น ๆ หาย ๆ มักเป็นข้อเสื่อมที่อักเสบกำเริบ

ดูแลเบื้องต้น

พักกิจกรรมที่ทำให้ปวด ประคบเย็น 15–20 นาที เลี่ยงการนั่งยอง นั่งพื้น และการขึ้นลงบันไดมาก ใช้ยาลดปวดระยะสั้นตามคำแนะนำ และเริ่มบริหารกล้ามเนื้อต้นขาเมื่อปวดลดลง