โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ข้อบวม ฝืดตอนเช้า รักษาเร็วป้องกันข้อพิการ

รูมาตอยด์คืออะไร

โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (Rheumatoid Arthritis) เป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง โดยภูมิคุ้มกันเข้าโจมตีเยื่อบุข้อ ทำให้อักเสบเรื้อรังและกัดกร่อนกระดูกอ่อนกับกระดูก พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย มักเริ่มในช่วงอายุ 30–50 ปี

ภาพ: Trương Tuyết Ly / Unsplash

• ปวด บวม อุ่นที่ข้อเล็ก ๆ ของมือ ข้อมือ และเท้า มักเป็นทั้งสองข้างเหมือนกัน
• ข้อฝืดตอนเช้านานเกิน 1 ชั่วโมง
• อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร มีไข้ต่ำ ๆ
• เป็นต่อเนื่องนานเกิน 6 สัปดาห์

ต่างจากข้อเสื่อมอย่างไร

ข้อเสื่อมเกิดจากการสึกของผิวข้อ มักเป็นที่ข้อรับน้ำหนักหรือข้อปลายนิ้ว ปวดเมื่อใช้งานและฝืดเช้าเพียงสั้น ๆ ส่วนรูมาตอยด์เป็นการอักเสบ ข้อจะบวมนุ่ม ปวดแม้ขณะพัก ฝืดเช้านาน และมีอาการทั่วร่างกายร่วมด้วย

การวินิจฉัย

แพทย์วินิจฉัยจากอาการและการตรวจข้อ ร่วมกับการตรวจเลือดหาภูมิคุ้มกัน (Rheumatoid Factor และ Anti-CCP) ค่าการอักเสบ (ESR, CRP) และภาพเอกซเรย์หรืออัลตราซาวด์ข้อ ผลเลือดที่เป็นลบไม่ได้ตัดโรคออกเสมอไป จึงควรได้รับการประเมินโดยแพทย์โรคข้อ

การรักษา

ข้อถูกทำลายได้ตั้งแต่ 1–2 ปีแรก เป้าหมายจึงเป็นการคุมโรคให้สงบโดยเร็ว

• ยาปรับเปลี่ยนการดำเนินโรค (DMARDs) เช่น เมโธเทรกเซต (Methotrexate) เป็นยาหลักที่ต้องใช้ต่อเนื่อง
• ยาชีวภาพหรือยามุ่งเป้า สำหรับรายที่คุมโรคไม่ได้ด้วยยากลุ่มแรก
• ยาสเตียรอยด์ (Steroid) ขนาดต่ำระยะสั้น และยาต้านการอักเสบ เพื่อคุมอาการระหว่างรอยาหลักออกฤทธิ์
• กายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัดเพื่อคงการใช้งานและถนอมข้อ
• ตรวจเลือดติดตามผลข้างเคียงของยาตามนัด

ดูแลตัวเองควบคู่กัน

เลิกบุหรี่ ซึ่งทำให้โรครุนแรงและตอบสนองต่อยาน้อยลง ออกกำลังกายแรงกระแทกต่ำสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก ดูแลสุขภาพกระดูก และรับวัคซีนตามคำแนะนำของแพทย์ ไม่ควรซื้อยาชุดหรือยาลูกกลอนที่อาจผสมสเตียรอยด์มารับประทานเอง