ข้อไหล่หลุด ปฐมพยาบาลอย่างไร และป้องกันการหลุดซ้ำ

ข้อไหล่หลุดเป็นอย่างไร

ข้อไหล่หลุด (Shoulder Dislocation) คือภาวะที่หัวกระดูกต้นแขนเคลื่อนออกจากเบ้า ส่วนใหญ่หลุดไปทางด้านหน้า มักเกิดจากการล้มเอาแขนยันพื้น การปะทะในกีฬา หรืออุบัติเหตุจราจร

ภาพ: Quino Al / Unsplash

• ปวดไหล่รุนแรงทันที ขยับแขนไม่ได้
• ไหล่ผิดรูป ดูแฟบหรือเป็นเหลี่ยมเมื่อเทียบกับอีกข้าง
• อาจชาบริเวณต้นแขนด้านนอกหรือมือ

ปฐมพยาบาลเบื้องต้น

สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่าพยายามดึงหรือดันไหล่กลับเข้าที่เอง เพราะอาจทำให้เส้นประสาท หลอดเลือด หรือกระดูกบาดเจ็บเพิ่ม

• ประคองแขนไว้ในท่าที่เจ็บน้อยที่สุด ใช้ผ้าคล้องแขนหรือหมอนรอง
• ประคบเย็นเพื่อลดปวดบวม
• งดน้ำและอาหารไว้ก่อน เผื่อต้องให้ยาระงับความรู้สึก
• ไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

การรักษาที่โรงพยาบาล

แพทย์จะเอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูทิศทางการหลุดและกระดูกหักร่วม จากนั้นให้ยาลดปวดหรือยาคลายกล้ามเนื้อแล้วจัดข้อกลับเข้าที่ (Closed Reduction) ซึ่งทำให้อาการปวดลดลงมากทันที หลังจากนั้นใส่ที่คล้องแขนราว 2–3 สัปดาห์ แล้วเริ่มกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นการเคลื่อนไหวและเสริมกล้ามเนื้อรอบไหล่ โดยทั่วไปใช้เวลา 3–4 เดือนก่อนกลับไปเล่นกีฬาที่มีการปะทะ

ทำไมจึงหลุดซ้ำ และเมื่อไรควรผ่าตัด

เมื่อไหล่หลุด ขอบกระดูกอ่อนของเบ้าไหล่ (Labrum) และเยื่อหุ้มข้อด้านหน้ามักฉีกขาด (Bankart Lesion) ทำให้ไหล่หลวม ผู้ที่อายุน้อยกว่า 25 ปีและนักกีฬามีโอกาสหลุดซ้ำสูง แพทย์จึงอาจแนะนำผ่าตัดส่องกล้องเย็บซ่อม (Arthroscopic Bankart Repair) ในผู้ที่หลุดซ้ำหรือมีความเสี่ยงสูง ส่วนผู้ที่อายุมากกว่า 40 ปี ควรตรวจหาเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดร่วมด้วยหากยังยกแขนไม่ขึ้นหลังจัดข้อเข้าที่แล้ว