เวชศาสตร์การกีฬา ไม่ต้องเป็นนักกีฬาก็รักษาอาการบาดเจ็บได้

เวชศาสตร์การกีฬาดูแลอะไร

เวชศาสตร์การกีฬา (Sports Medicine) เป็นสาขาที่ดูแลการบาดเจ็บและปัญหาของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อ และกระดูกที่เกิดจากการออกกำลังกายหรือการใช้งาน โดยมีเป้าหมายให้กลับไปเคลื่อนไหวได้อย่างปลอดภัยและไม่บาดเจ็บซ้ำ

ภาพ: Abigail Keenan / Unsplash

• วินิจฉัยและรักษาการบาดเจ็บทั้งแบบไม่ผ่าตัดและผ่าตัดส่องกล้อง
• วางแผนการฟื้นฟูและเกณฑ์การกลับไปเล่นกีฬา
• ให้คำแนะนำเรื่องการฝึก การป้องกันการบาดเจ็บ และอุปกรณ์
• ดูแลผู้ที่มีโรคประจำตัวให้ออกกำลังกายได้อย่างเหมาะสม

การบาดเจ็บสองแบบ

การแยกชนิดช่วยให้รักษาและป้องกันได้ตรงจุด

• บาดเจ็บเฉียบพลัน: เกิดทันทีจากแรงกระทำ เช่น ข้อเคล็ด กล้ามเนื้อฉีก เอ็นไขว้หน้าขาด หมอนรองข้อเข่าฉีก ข้อไหล่หลุด กระดูกหัก
• บาดเจ็บจากการใช้งานเกิน: สะสมจากการทำซ้ำ ๆ เช่น เอ็นอักเสบ ปวดหน้าเข่าในนักวิ่ง กระดูกล้า ซึ่งมักสัมพันธ์กับการเพิ่มภาระการฝึกเร็วเกินไป

หลักการรักษา

การบาดเจ็บจากกีฬาส่วนใหญ่รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด เริ่มจากการปฐมพยาบาล ลดภาระของส่วนที่บาดเจ็บ คุมปวดและบวม แล้วฟื้นฟูการเคลื่อนไหว กำลัง และการทรงตัวเป็นขั้นตอน การผ่าตัด ซึ่งปัจจุบันส่วนใหญ่ทำผ่านกล้อง ใช้เมื่อโครงสร้างเสียหายจนข้อไม่มั่นคงหรือรักษาเต็มที่แล้วไม่ดีขึ้น

ป้องกันการบาดเจ็บ

การป้องกันได้ผลกว่าการรักษาเสมอ

• อบอุ่นร่างกายก่อนเล่นและคลายอุ่นหลังเล่น
• เพิ่มความหนัก ระยะทาง หรือความถี่ทีละน้อย
• ฝึกความแข็งแรงและการทรงตัวควบคู่กับกีฬาที่เล่น
• ใช้อุปกรณ์และรองเท้าที่เหมาะกับชนิดกีฬา
• พักให้เพียงพอ และไม่ฝืนเล่นเมื่อเจ็บ